Dlaczego droga do Morskiego Oka jest niebezpieczna lawinowo?

Odśnieżanej drodze asfaltowej do Morskiego Oka wydawać by się mogło nie powinny zagrażać lawiny. Jednak jest to stwierdzenie bardzo błędne, schodzące żlebami masy śniegu docierają do niej, a nawet przewalają się przez szlak, jednocześnie stanowiąc śmiertelne niebezpieczeństwo dla turystów.

Na czerwonym szlaku do Morskiego Oka z parkingu na Palenicy Białczańskiej mamy kilka niebezpiecznych miejsc, a raczej żlebów, które na torze swojego wylotu mają ten właśnie szlak. Są to Żleb Siwarny, Żleb Żandarmerii, Głęboki Żleb oraz już nad stawem Marchwiczny Żleb i dalsze. Na drodze tej znajdziecie tablice informacyjne TPN o zagrożeniu lawinowym z prośbą, aby zdecydowanie i szybko te miejsca przejść, bez zatrzymywania się. Pamiętajcie też, że jeśli jesteście grupą – przechodzimy je POJEDYNCZO.

Zniszczenia po lawinie na wylocie Siwarnego Żlebu 05.2005r.

Żleb Siwarny znajduje się tuż przy Wodogrzmotach Mickiewicza, przy pierwszych barierkach (idąc z parkingu, po ok pół h wędrówki). To tam, 10.03.2005r., zeszła potężna lawina, która przewaliła się przez drogę niszcząc niemal doszczętnie barierki. Lawina została wyzwolona samoistnie, na szczęście nikt nie znajdował się w torze jej lotu. Stopień lawinowy – 4. Mamy kilka zdjęć z początku maja 2005r. (wybaczcie jakość, ale są to zdjęcia zdjęć analogowych), można zobaczyć jak wyglądały barierki po jej przejściu, nie chcemy nawet sobie wyobrażać, co stałoby się z przebywającymi tam turystami. Pamiętajmy, że odbicie szlaków do Schroniska Roztoka i D5SP znajduje się ZA Wodogrzmotami.

Zniszczenia po lawinie na wylocie Siwarnego Żlebu 05.2005r.

Żleb Żandarmerii – jego wylot znajduje się niedaleko za Włosienicą (idąc do góry), przekraczamy go po ponad godzinie wędrówki. Żleb ten przecina 2 szlaki: niebieski do Dol. 5 Stawów Polskich przez Świstówkę Roztocką (zamykany na zimę) oraz czerwony (asfalt) do Morskiego Oka. Co kilka lat dochodzi tu do wyzwolenia lawin, które docierają aż do szosy, w jednej z nich niestety zginął turysta.

Żleb Głęboki – wypada na tzw. Zakręt Eismonda, wyjechał potężną lawiną w 2023r. Śniegi przewaliły się przez drogę i wyłamując drzewa zdewastowały krajobraz.

Zacytuję ś.p. Władka Cywińskiego, jak „atakować” te miejsca
„Osobiście uważam, że władze powinny ostrzegać, a turyści, miast podziwiać widoki, winni przyspieszać i 100-metrowy odcinek szosy u wylotu żlebu pokonywać pojedynczo i biegiem”.

Co więcej wchodząc na taflę stawu tuż przy schronisku należy unikać jego północno-zachodniej strony, gdyż lawiny schodzące tam Marchwicznym Żlebem potrafią sięgnąć Morskiego Oka a nawet schroniska. Słynne lawiny z 2023r. połamały balustrady schodów prowadzących nad taflę jeziora, szlakowskazy, przesunęły nawet auto TOPRu. Grubość śniegu wynosiła nawet 8m.

Zniszczenia po lawinie z Głębokiego Żlebu w 2023r. Droga na Morskie Oko

Tatrzański Park Narodowy czy TOPR nie zamykają szlaków z powodu zagrożenia lawinowego i nie można myśleć, że skoro szlak nie jest zamknięty, to jest bezpieczny, a spotkałam się już z taką wielce błędną opinią turystów. Faktycznie stało się tak na przełomie roku 2019 i 2020, gdy przy lawinowej czwórce zamknięta została dla ruchu turystycznego i transportu droga do Morskiego Oka oraz Hala Kondratowa, jednak nie jest to reguła. W 2023r. na dwa dni zostały zamknięte całe Tatry przy lawinowej 4, jednak wiele osób pierwszego dnia już wyszło w góry, gdyż ogłoszono zamknięcie ok godz. 10:00. Szkolące się na Kalatówkach grupy Straż Parku powiadamiała na skuterze śnieżnym by schodzić, mimo tego mnóstwo osób podchodziło przez cały dzień pod hotel. Czy zamknięcia przy lawinowej 4 staną się regułą? Zobaczymy, TOPR nie zaprzecza. W styczniu roku 2024 zeszła lawina z Marchwicznego Żlebu przy lawinowej 3. Na szczęście wieczorem.

Póki co – należy zawsze liczyć na własną wiedzę lawinową i wybierać tylko świadomie trasę wycieczki.

Sprawdź też jak przebiega zimowe obejście do Doliny Pięciu Stawów Polskich!

Mapa pochodzi z http://www.mapytatr.net:

Morskie Oko