Lato na Hali Gąsienicowej

Miejsce I – gaz pieprzowy

Absolutnym hitem tego lata był atak gazownika w kopule szczytowej Giewontu. Jeden pan słuchał głośno muzyki, nie chciał jej wyłączyć, to drugi postanowił nauczyć go porządku i zlał gazem pieprzowym. Spryskany nieborak nie był w stanie kontynuować wycieczki i zabrał go helikopterem do szpitala TOPR. Ale to nie wszystko. Gaz jeszcze raz postanowił błysnąć w Tatrach. Na Granatach, turystka wyjmując mapę przy okazji wyrzuciła z plecaka flaszkę gazu, a ten odbił się o skałę i wypalił prosto w innych turystów (historia od Roberta). Również nie przeprosiła.

Miejsce II – nieokrzesani rodzice niewinnych maluchów

Na pewno wszystkim utknie w głowie zdjęcie z via ferraty na Czerwonej Ławce, gdzie (najprawdopodobniej) ojciec wyciągnął małe dziecko, na oko 5-7lat, bez żadnego sprzętu asekuracyjnego. Mała nie była w stanie miejscami dosięgnąć do żelaznej liny. W wielu miejscach stawała bez ruchu obawiając się nawet najmniejszego kroku. Mimo namów jednej turystyki, która szła przed nimi – nie zawrócił.

Czerwona Ławka- via ferrata

Miejsce III – przeklęta nawigacja!

Turysta z Chin postanowił wybrać się na prostą wycieczkę asfaltem nad Morskie Oko. Że coś jest nie tak nie zorientował się, ale zorientowali go turyści, którzy napotkali na niego na Koziej Przełęczy (Orla Perć). Rozmowa była ponoć trudna, bo nie znał polskiego, a Polacy chińskiego.

Zagubienia w Tatrach to wręcz normalka. Mimo iż mamy świetnie wyznakowane trasy, niektórzy stawiają opór przed podążaniem za kolorem i np. wzywają pomoc dopiero ze ścian Kończystej. Pozytywne jest to, iż jeden z nich stwierdził, że to była jego pierwsza i zarazem ostatnia wycieczka w Tatry.

Schodząc ze Świnicy napotkałam na rodzinę zza wschodniej granicy – wyglądali jakby wpadli w Tatry z Krupówek. Walczyli na najprostszych trudnościach Świnicy i pytają nas z nadzieją w oku, że tam z drugiej strony to jest łatwe zejście, prawda? Bo im mapa w telefonie pokazuje tam szlak (na Zawrat, który jest bardzo trudny oraz przede wszystkim jednokierunkowy w odwrotnym kierunku). Innym razem Polacy na Świnicy chcący iść nad Morskie Oko. Da się, ale nie przez Świnicę. Zniszczyłam panu wycieczkę… Brak znajomości kierunku przebiegu szlaków jest dość popularny. Nierealne trasy jeszcze bardziej.

Miejsce IV – umęczone dzieci

Schodziłam z Kasprowego Wierchu w upalny dzień. Już na prostej w dolinie, lekko otyły chłopiec idący przede mną z matką, nagle wywija orła i kładzie się jak długi na brzuchu i twarzy. Podnosi głowę i mówi w obcym języku: „chce umrit”.

Inny młodociany turysta chciał sobie wejść na kamyczek nad Czarnym Stawem Gąsienicowym. Elegancko wpadł cały do wody po uprzednim poślizgnięciu się. Jak to ocenić? Złamał przepisy czy nie? 😉

Najciekawszym podsumowaniem wycieczki jednego z młodych kolonistów-piłkarzy był tekst na Karczmisku w drodze na Halę Gąsienicową: „mogłem nie jechać”.

Miejsce V – umęczeni dorośli

Jeszcze bardziej zadziwiło mnie na tym samym szlaku co innego – ojciec znoszący wózek dziecięcy, a matka dziecko. W okolicy skrzyżowania szlaku żółtego z Kasprowego Wierchu ze szlakiem na Liliowe wchodzimy sobie z Liliowego, a tu idzie od Kasprowego sapiący, upocony chłop i niesie – wózek dziecięcy. Wjechał na Kasprowy kolejką i postanowił zjechać z wózkiem do Kuźnic… Jest to oczywiście niemożliwe przez skalne stopnie, więc zarzucił pojazd na plecy, matka na barana dziecko i kontynuowali w ten sposób wycieczkę, kląc pod nosem.

Zabawnie wyglądał pan, który wyszedł sporo poza szlak,  wyrozbierał się z odzieży, zamoczył nogi w Czarnym Stawie Gąsienicowym, a następnie na kamieniu stroił pozy do swej partnerki prężąc muskuły. Szkoda, że nie szło to w parze z prężeniem zwojów mózgowych.

Czarny Staw Gąsienicowy

Zmęczyła się na pewno też pani, która zabrała na Czerwoną Ławkę i jej bardzo trudne łańcuchy – psa. Niosła go na rękach jednocześnie próbując trzymać się łańcuchów i potykając o smycz…

Miejsce VI – umęczeni rowerzyści

Którzy próbują wbrew zakazom, jechać rowerem nad Czarny Staw Gąsienicowy z Murowańca. Na szczęście po namowach kolegi przewodnika i zapewne zauważeniu charakteru terenu – zawrócił. Rowerem można wjechać do Murowańca z Brzezin i tu kończymy przejażdżkę. Teren absolutnie nie nadaje się na rower, a rzeka ludzi idąca nad staw na pewno łamania przepisów nie ułatwi.

Miejsce VII – niesforny sprzęt

Najczęstszym niedociągnięciem w oszpejniu (osprzęcie) jest błędnie noszony kask, jakby z tyłu głowy. Pisał podręcznik do alpinizmu „Góry – Wolność i przygoda”: „Wygląda chwacko, ale jest niebezpieczne”. Kask ma być naciągnięty na czoło!! Oraz zapięty. Widziałam również kaski rowerowe. W sumie lepszy taki niż żaden 😉

Hitem, jak pisze Małgorzata, był „chłopak wpinający się do łańcuchów lonżą przyczepioną do paska od spodni”. Obserwowałam też sporo osób ze sztywną lonżą zrobioną z karabinka i taśmy – śmiertelnie niebezpiecznie, można na tym tylko odpoczywać, a nie odpadać (łamie kręgosłup). Lonża musi mieć absorber! Oraz uprząż.

Jednak najmocniej zadziwił mnie czekan przy plecaku jednego z turystów w Murowańcu pod koniec lipca (brak śniegu).

Obuwie w tym roku mocno się poprawiło, ale nadal widzi się pojedyncze osoby w sandałach, crocsach, japonkach i klapkach, a także butach nadających się do kościoła lub na wesele 😉 Tenisówki z cienką podeszwą są idealnym sposobem na poczucie jak to jest odparzyć stopy, często praktykowanym.

Torebunia również nie wyszła z mody. Dominują dodatki w kolorze złotym. Co więcej wyposażeniem torebuni zdarza się być pies. Wstęp psów w Tatry Polskie i jest zabroniony z wyłączeniem Doliny Chochołowskiej i Drogi pod Reglami. Zakaz dotyczy niemal wszystkich parków narodowych w naszym kraju. Zdjęcie z Bieszczad. Tam też nie wolno. Pies w torebuni jest nadal psem.

Fot. Beata

Miejsce VIII – niecierpliwi

Turyści idący na Szczeliniec Wielki w zakorkowanym wąwozie krzyczący, że dadzą tym korkującym rachunek za parking do zapłacenia.

Miejsce IX – niedźwiedzie

Jeden pan gdzieś pod Ciemniakiem został zaatakowany przez niedźwiedzia, podobno po uprzednim zbliżeniu się do niego. Nie wiadomo czy podrapał go misiek, czy sam się udrapał uciekając w popłochu, ale wybiegł do Doliny Kościeliskiej w okolicę bacówki z zakrwawioną twarzą, skąd wezwano pomoc.

Miejsce X – kuszą kwiaty kuszą

Ciekawym widokiem był zerwany tojad mocny położony na stole w Murowańcu. Przypomnę, że to roślina trująca, toksyny przenikają przez skórę nawet przy dotknięciu… W parkach narodowych zabrania się zrywania roślin. A przez nieświadomość ich toksyczności można zrobić sobie sporą krzywdę.

Tojad mocny

Życzę spokojnej jesieni.

Co nas czeka?

Zacznijmy od prognozy pogody.

➡️ TATRY

⛔ Sobota beznadziejna, będzie padać cały dzień. To dobry czas na muzea – można kupić całodniowy bilet na wszystkie filie Muzeum Tatrzańskiego w świetnej cenie! We wszystkich termach będą dzikie tłumy. Jeśli musicie wyjść na spacer to idźcie z parasolem do Doliny Chochołowskiej, Kościeliskiej, Strążyskiej (na Siklawicę będzie bardzo ślisko!). I lepiej później niż wcześniej, bo od 14-15 może przestać siąpić.
? Niedziela lepsza, bo od południa bez opadów, ale ze słabą widocznością. Tu bym atakowała późnym wyjściem np. Gęsią Szyję.
? Poniedziałek – nareszcie dobry dzień na dłuższą wędrówkę. Bez opadów. Ocieplenie (lawinowo gorzej).
? Wtorek – pochmurno, ale bez opadów. Podstawa chmur na ok 1800m npm, więc będą widoki z Grzesia, Trzydniowiańskiego Wierchu, może z Kasprowego Wierchu. Najwyższe szczyty Tatr mogą jednak być schowane w pierzynkach.
? Środa – moja kula mętnie widzi całkiem dobre warunki pogodowe do wyższych celów, jednak jest to tak daleko, że może się bardzo nie sprawdzić.
Wiatry przez najbliższe dni w normie.

➡️ KARKONOSZE

⛔ Sobota beznadziejna jak w Tatrach, ale z dodatkową atrakcją w postaci burzy. Więc pozostają muzea, np. nowo otwarte Centrum Przyrodniczo-Edukacyjne Karkonoskiego Parku Narodowego w Sobieszowie, na które nie ma już biletów, lub Park Wodny Tropikana w Hotelu Gołębiewskim, do którego się nie zmieścicie, ew. staniecie w kolejce na kilka h i dzień jakoś zleci, czy coś tam sobie znajdziecie ciekawego ? W Karpaczu jest np. Muzeum Zabawek, a w Lubomierzu Muzeum Kargula i Pawlaka, dla każdego wieku coś miłego.
? Niedziela, poniedziałek śliczne i słoneczne. Tu działamy na Śnieżce, Śnieżnych Kotłach, Szrenicy. W dzień ok 4-7 stopni na szczytach, rano przymrozek! Ubieramy się ciepło, bo będzie trochę wiało i odczuwalna temperatura zejdzie poniżej zera.
? Wtorek nas nieco orzeźwi małym deszczykiem, ale będzie i słońce, wtedy można wędrować np. do schroniska Samotnia czy Kamieńczyk lub dalej na Halę Szrenicką. Jednak na spektakularne widoki bym nie liczyła ze Szrenicy, będą chmury. To dobry dzień by odpocząć.
? Środa jawi się jak poniedziałek – na dużą i wysoką wycieczkę, lampa!

➡️ BIESZCZADY

? Sobota to dobry dzień na porządną, wymagającą wycieczkę, np. Tarnicę, Rawki, Połoniny. Będzie widoczność, choć będzie pochmurno, jednak chmury powyżej najwyższego szczytu. Nie będzie padać. Rano w wyższych partiach przymrozek.
? Niedziela to dzień dobry na szybką przebieżkę z rana, bo od południa będzie padać, a bieszczadzkie błota potrafią porywać ludzi i wciągać w całości. Przy deszczu polecam spacer na Sine Wiry, obiad w Wilczej Jamie, Zagrodę Żubrów w Mucznem, zwiedzanie cerkwi. Torfowiska będą za śliskie trochę!
? Poniedziałek pełna lampa cały dzień – możecie wszystko!
? Wtorek bez opadów, ale pochmurny. Jednak widoczność dobra, bo podstawa chmur ponad Tarnicą. Spacerować bez obaw.
? Środa majaczy jakąś totalną zlewą z opadem rodem z powodzi tysiąclecia, bacioki mogą nie pomóc…. Nie spałabym wtedy w namiocie…

Lawina w Dolinie Kondratowej 23.04.2023

Jeżeli chodzi o warunki na szlakach, sprawa ma się dość różnorodnie w zależności od wysokości.

➡️ TATRY

W Tatrach powyżej schronisk (z wyjątkiem Pięciu Stawów) panują warunki zimowe. A co za tym idzie na wyjścia zabieramy: raki, czekan, lawinowe abc i kask na bardziej strome podejścia. But zimowy, wysoki, stuptuty i kije trekkingowe. Żadne raczki. Spadło ostatnio trochę śniegu, poszły mrozy. Rano wyżej będą betony, w dzień będzie się wszystko podtapiać. Możliwe lawiny gruntowe. Szczególnie po opadzie deszczu i przy ociepleniu warunki się pogorszą. W sobotę spadnie do 5cm śniegu wyżej w Tatrach, trasy przejść w ndz mogą być nie do końca jasne. Niżej będzie to deszcz psujący śnieg. Co więcej, w ndz będzie również wyżej padał deszcz, a w poniedziałek się mocno ociepli, co jeszcze pogorszy i tak średnie warunki lawinowe. W poniedziałek będzie ładna pogoda, słońce mocno przygrzeje i będzie się działo. Proszę śledźcie komunikaty lawinowe na stronie TOPRu i dostosowujcie cele do warunków, a jeśli nie posiadacie wiedzy lawinowej pozostańcie przy graniowych celach lub dolinkach. Lawiny z mokrego, ciężkiego śniegu miażdżą człowieka swoją masą. Te warunki będą zróżnicowane ze względu na wysokość i granicę mrozu. Generalnie najprościej je określić jako skomplikowane.

Nie macie raków? Nie umiecie ich używać? Chcecie koniecznie iść tylko w raczkach? Wobec tego maksymalnie Grześ. I szkolenie zimowe w przyszłym sezonie ? Bez raczków dolinki.

Krokusy już prawie wszystkie umarły, ale jeszcze jakieś resztki odnajdziecie na Polanie Chochołowskiej. Jeździ już kolejka Rakoń (8-15 zwykle, ale jak jest dużo chętnych to chłopaki działają elastycznie), bilet 8zł. Otwarte są już wypożyczalnie rowerów. Owiec nie ma jeszcze na halach, bo nie mają co jeść. Krokusy znajdziecie dłużej na Hali Stoły, Bobrowieckiej Przełęczy, bo są wyżej.

Parking na Morskie Oko należy rezerwować online na stronie tpn.pl. Tu też kupimy bilety wstępu do Parku, co zalecam, bo będą kolejki przy kasach. Parkingi oferowane na innych stronach nie dotyczą Palenicy Białczańskiej i Łysej Polany, są to parkingi prywatne, oddalone od wejścia na szlak.

W Zakopanem trwają remonty, uzbrójcie się w cierpliwość, będą korki. Do Kuźnic nie da się dojechać busem, najdalej to przystanek Murowanica. Dalej na piechotkę.

Aktualnie zamknięte szlaki w Tatrach znajdziecie tu: https://tpn.pl/zwiedzaj#komunikat-pogodowy

W Tatrach Słowackich nadal obowiązuje zimowe zamknięcie szlaków powyżej schronisk. Dokładne informacje znajdziecie na stronie TANAPu.

➡️ KARKONOSZE

Warunki są już wiosenne, jednak nocne przymrozki spowodują konieczność używania rano raczków na mokrych lub zaśnieżonych szlakach. Z biegiem dnia będzie to rozmiękać. Na Śnieżce i otwartych szlakach graniowych lubi wiać! Zabierzcie ciepłe majtki!

W przypadku złej widoczności, na otwartych przestrzeniach powyżej górnej granicy lasu należy wybierać tylko szlaki otyczkowane. Lub mieć ze sobą gps (nie w telefonie, a osobne, dedykowane urządzenie). Zaśnieżenie, wiatr sprawiają, że trasy są niewidoczne i łatwo pobłądzić.

Proszę sprawdźcie przed wycieczką aktualnie zamknięte szlaki, a jest ich sporo, z uwagi na ochronę przyrody i lawiny – https://kpnmab.pl/warunki-na-szlakach-w-karkonoszach-n/n

Do Parku można kupić bilet wstępu online.

Nie liczcie, że wjedziecie na Kopę wyciągiem, kolejka do niego będzie sięgać Jeleniej Góry.

➡️ BIESZCZADY

W Bieszczadach mamy już wiosnę, szlaki są wytopione, ale nie wszystkie, miejscami przejdziecie jeszcze po śniegu, na niektórych szlakach głębokim i przepadającym. Z uwagi na przymrozki w nocy, dobrze wrzucić w plecak raczki. Pomocne będą kije trekkingowe, szczególnie na śliskim błocie, a tego potrafi być w Biesach i Czadach po czoło. Jednak pogoda będzie łaskawa i nie przewiduję utonięć. Weźcie ciepłe czapki i rękawiczki – na Połoninach lubi wiać!

➡️ BESKIDY

Niżej położone szlaki są już wytopione, ale Pilsko, Babia Góra jeszcze śnieg mają. Turbacz już coraz bardziej wiosenny, kwitną pięknie teraz krokusy na polanach. Za to jest błoto, jak to w Beskidach. Należy zwrócić uwagę, czy w nocy nie będzie przymrozku – wtedy może być rano ślisko i przydadzą się raczki lub miękka pupa. Perć Akademików na Babią Górę jest nadal zamknięta.

Na Przełęcz Krowiarki kursują busy z Zawoi Markowej.

➡️ Przydatne w każdych górach!

Uwaga! Przepadający śnieg bardzo męczy! Przeliczcie swoje siły. Pamiętajcie, że jeszcze musicie wrócić! Zawracajcie bez oporu!

Zabierajcie krem z mocnym filtrem, twarz o kolorze buraka nie świadczy o udanym urlopie, a o braku świadomości szkodliwości słońca i dbania o siebie. Poparzenia słoneczne są zwyczajnie niebezpieczne dla zdrowia.

Zawsze miejcie kurtkę przeciwdeszczową, bo pogoda lubi się zmieniać.

Zabierajcie apteczkę i czołówkę. Kto ma słaby telefon – niech weźmie powerbank.

Zapiszcie nr alarmowy – 985 – musicie wybrać tonowo w jakich górach jesteście, podpowiem, że np. Pieniny to Podhale. Warto sprawdzić przed wycieczką, jaka grupa ratowników obsługuje Wasz region by przyspieszyć łączenie rozmowy z właściwymi ratownikami w razie wypadku.

W Słowacji i Czechach akcje ratunkowe są odpłatne. Należy się ubezpieczyć. Również na szlakach granicznych. W Polsce ratownictwo górskie działa jak karetka, więc jeśli nie jesteście w NFZ musicie dokupić ubezpieczenie. Karta EKUZ NIE jest ubezpieczeniem na ratownictwo za granicą! Daje leczenie, ale nie akcję górską.

⚠️ Zapraszam do dołączenia do akcji sprzątania szlaków podczas majówki – można połączyć przyjemne z pożytecznym ?

Przygotowała: Przewodnik Tatrzański Maja Sindalska

Podobał ci się ten wpis? Udostępnij! ? Niech jak najwięcej osób go przeczyta.
Bądźcie bezpieczni!

Przede wszystkim – uspokoić swe górskie żądze! Nadszedł najgorszy czas dla wędrowców – kiepska pogoda i jeszcze gorsze warunki pod butem.

Dlaczego jest tak źle?

Śniegu jest mało (10-50cm), ale potrafi ukryć on już niektóre szczeliny między głazami. Łatwo o wpadnięcie jedną nogą do takiej dziury i złamanie kończyny.

Verglas (lodowa polewka) na szlaku do Doliny Pięciu Stawów Polskich

Przy tak cienkiej warstwie białego – wystają z niego głazy i kamienie, co bardzo utrudnia wędrowanie w rakach. Gdy śnieg jest świeży lub mokry wędrujemy często bez podkucia, ale zaśnieżony but stający na skałę jest bardzo śliski.

Gdy śnieg się roztapia, jest mokry, przepadający, nasza noga wpada aż po dno – w Tatrach skalno-kamieniste. Przy takim zetknięciu buta bez raka – bardzo łatwo o poślizgnięcie.

W mokrym śniegu wybijamy stopnie, ale przy tak małej jego ilości jest to czasem niemożliwe i uderzamy piętą w skałę wywijając orła. Jeśli założymy raki – jest też możliwość skręcenia nogi na skale, gdy nie ma w co wbić zębów.

Podczas okresu wytopień śnieg najdłużej pozostaje w miejscach zacienionych, żlebach, zagłębieniach. Występuje tzw. płatami i jest mocno twardy/zlodowaciały. Raz jest – raz go nie ma. Turysta często jest zwyczajnie zmęczony i zniechęcony ciągłym zakładaniem i ściąganiem raków i postanawia „a jakoś przejdę w samych butach”.

Gdy w dzień jest ciepło, w nocy przymrozek (a tak jest przez większość jesieni) – śnieg twardnieje, tworząc zmrożoną, zbitą warstwę, czasem nawet lód. W rakach pokonuje się ją wspaniale, ale bez sprzętu – przejście bez upadku jest niemal niemożliwe.

Przymrozki potrafią nagle zamrozić opad deszczu, mgły (szadź), resztki roztapiającego się śniegu lub potoczki płynące przez szlaki, tworzy się lodowa polewka na wszystkim, zwana verglasem. Czasem ten lód jest wręcz niewidoczny. Mamy wtedy zjawisko szklanych gór. Zdarza się często, że warstwa lodu jest bardzo cienka, pęka, tłucze się i osuwa pod naciskiem człowieka, dając jeszcze mniej stabilności.

Gdy spada dużo śniegu – pojawia się lub wzrasta zagrożenie lawinowe, trzeba również torować, zakładać ślad i trzeba to robić już z głową (wiedza lawinowa!).

Jesienią zdarzają się zadymki i mgły –  gdy wszystko jest białe można łatwo zgubić swoją marszrutę.

Dzień jest krótki – na początku listopada wschód słońca mamy o 6:30, zachód o 16:15. Czyli ok 10h dnia. Porównując do czerwcowych niemal 17h jest to mało.

Jesień to czas halnego i ujemnych temperatur. A także opadów deszczu, śniegu, przymrozków, roztopów, ale również i burz.

W górach jest znacznie mniej turystów. Nie można już liczyć na to, że na pewno ktoś też będzie tam szedł gdzie my.

Schroniska i koleje przechodzą przeglądy, remonty, możemy się niemiło zaskoczyć, że nie kupimy herbaty ani czasami nie wejdziemy nawet do środka by się zagrzać.

Jakie błędy popełniają turyści w takich warunkach?

Podstawowym błędem jest brak odpowiedniego przygotowania sprzętowego, adekwatnego do panujących warunków. Gdy w Zakopanem świeci słońce, jest sucho, ludzie wyruszają na wyprawy zakładając, że wysoko w górach będzie tak samo. Bez odpowiednio: raczków, raków, czekana, lawinowego abc, kasku, kijów trekkingowych, ciepłych ubrań (również czapki, rękawiczek), okularów przeciwsłonecznych (na śniegu można nabawić się śnieżnej ślepoty, a na pewno podrażnić oczy), czołówki, gpsa lub powerbanku, apteczki. Też liny ze sprzętem wspinaczkowym (szpejem) do asekuracji na najtrudniejszych szlakach.

Bywa i tak, że turyści posiadają sprzęt, ale nieadekwatny do warunków. Przykładem są raczki zamiast raków i czekana, kije bez talerzyków, czołówka z rozładowanymi bateriami, powerbank bez kabelka.

Niestety nierzadko się zdarza, że turyści są wyszpejeni (wyposażeni w dużą ilość dobrego sprzętu), ale nie potrafią go użyć. Np. posiadanie liny bez szpeju wspinaczkowego (taśm, karabinków, kości, itp.), uprzęży. O ile bez uprzęży się da, o tyle bez szpeju asekuracja jest niemożliwa, a sama krótka lina się nie sprawdzi w takich warunkach, należy zakładać punkty przelotowe. To przypadek z Hali Gąsienicowej miesiąc temu. Innym przykładem jest posiadanie czekana bez umiejętności hamowania nim lub raków i nieumiejętne ich zakładanie, co sprzyja potknięciom.

Niefortunne bywa złapanie dłonią za zalodzoną skałę, lub postawienie buta na lodzie. Często ta warstwa lodowej polewki jest tak cienka, że wręcz niewidoczna.

Zmęczenie też przyczynia się mocno do popełniania błędów. Gdy turyście zaczyna być spieszno, ma już dość tej swojej wycieczki, zaczyna pomijać podstawowe zasady bezpieczeństwa byle przyspieszyć powrót do domu. Np. na płacie zmrożonego śniegu nie zakłada raczków, bo stwierdza, że da radę bez, a zakładając je zmarnuje kupę czasu tylko dla 2m śniegu. I nieszczęście gotowe. Inny przykład: „po co dźwigać 4h kask, jak tam jest dosłownie 20m pod stromą ścianą.”

Morskie Oko, brak odpowiedniego sprzętu, idealnie sprawdziłyby się tu raczki.

Klasycznym błędem prowadzącym często do wypadków jest zahaczenie rakiem o spodnie, stuptuta, taśmę lub wystającą skałkę i w konsekwencji upadek. Następnie hamowanie czekanem na ogromny wpływ na dalszy „rozwój” potknięcia, oczywiście pod warunkiem, że ma się na czym hamować, a nie leci w przepaść. To nie jest też tak, że osoby doświadczone są zupełnie wolne od tego błędu. Wystarczy się zagadać, za wąsko stanąć i wywrotka gotowa. W okresie przejściowym niestety śniegu jest na tyle mało, że z płata można zaraz wylecieć w skały i koszmarnie się poturbować w nich. Gdy śnieg jest miękki, czekan będzie go pruł i niewiele pomoże.

Brak znajomości terenu i trasy, nieposiadanie kompasu czy gpsa, powoduje zagubienia, wybranie złej grani do zejścia, a w konsekwencji upadki z wysokości w trudnym terenie (np. ostatni wypadek na Czerwonych Wierchach). Dzieje się tak, gdy jest mgła oraz podłoże jest białe, ślady zawiane lub niezałożone.

Turyści wędrujący jesienią nie zawsze przywiązują wagę do lawin. Niby jeszcze jest jesień, ale jednak lawiny już nam zagrażają.

Nieuwaga, zagapienie się, zamyślenie, zapatrzenie w telefon, problematyczne wymijanie się, błahy błąd to też częste przyczyny wypadków w górach. A czasem zwyczajny pech – np. pęknięcie skały, raka.

Nieprzewidywanie konsekwencji swoich nieodpowiedzialnych zachowań też przykłada się do statystyk – strącenie kamienia, zgubienie termosu z bocznej kieszonki plecaka, zjazd na pupie/jabłuszku na stromym zboczu bez możliwości bezpiecznego hamowania. Tu cierpią niestety też inni turyści.

Gubi niektórych brawura, brak bojaźni. „Ja nie pójdę? To jakieś łamagi straszne musiały być co tam spadły”.

Niewielu turystów potrafi zwyczajnie odpuszczać, gdy warunki są niefajne, bo:

• nareszcie ładna pogoda;
• zapłacone zaliczki za noclegi, kupione bilety na pociąg;
• wzięty urlop;
• załatwiona opieka do dzieci;
• wycieczka w jakimś wyższym celu (np. zbiórka na chorą osobę);
• brak asertywności gdy mniej doświadczony kolega nalega i manipuluje „słabo by było nie wejść”;
• post na facebooku z Morskiego Oka, że osoba idzie zdobyć Rysy, które wskazuje palcem;
• praca naukowa lub reklamowa;
• rywalizacja chęć porównania się z kimś innym, pobicia jego czasu, trudności wejścia;
• uczczenie rocznicy, święta (śmierci kolegi, Nowego Roku, własnych urodzin itp);
• chęć pochwalenia się nowym sprzętem, odzieżą;
• próba udowodnienia czegoś sobie/innym, zaimponowania komuś;
• i wiele innych.

Czy te argumenty są jakkolwiek mocne? Wg mnie wcale.

Niektórzy turyści zapominają o istnieniu pór dnia – a szczególnie negują zapadanie nocy. Czy można być nieświadomym, że o 15:30 w grudniu zachodzi słońce i robi się ciemno? Jak pokazują historie znad Morskiego Oka – można. Ludzie ci myśleli, że droga nocą jest oświetlona i konie zwiozą wszystkich nawet o 20-ej. A tu niespodzianka – wozy nie jeżdżą po zmroku. Za to pojechała policja oświetlając radiowozem drogę wszystkim zapominającym o upływającym czasie turystom. To wydarzenie pachnie nieco komizmem i nie stanowi zagrożenia dla życia, jednak zdarza się i wyżej w Tatrach, że noc nie zastaje jak większość, a „zaskakuje” niektórych turystów o 16-ej, a ci nie mają czołówek. Myślą, że poświecą sobie komórką, a ta złośliwie pada na mrozie po 1 minucie.

Wędrowanie solo, bez towarzystwa, brak informacji dokąd się turysta udaje na wycieczkę też jest złym pomysłem.

Dość osobliwym przypadkiem jest wędrowanie po zbyt cienkim lodzie tatrzańskich stawów. W zeszłym roku jedna osoba się skąpała w Morskim Oku z tego powodu.

Jako ostatni wymienię alkohol i jego nadmierne spożycie. Historię o ewakuacji śmigłowcem pijanego turysty np. z Zawratu na pewno wszyscy znają.

Zalodzony szlak na Śnieżkę i nieprzygotowani turyści. Tu wystarczą raczki.

Co możemy zrobić by podnieść bezpieczeństwo wyjść górskich?

Zabierajmy adekwatny sprzęt do warunków. Jeśli nie znamy się na tym – skorzystajmy z bogatej oferty szkoleń zimowych.

Bezwzględnie używajmy raczków (na prostych szlakach)/raków (na bardziej wymagających) gdy jest lód.

Gdy idziemy po śniegu i wchodzimy na wytopione skały – otrzepujmy od razu buty.

Używajmy kijów trekkingowych z założonymi talerzykami (bez nich kij wpada do dna). Pomagają utrzymać równowagę, szczególnie na miękkim śniegu.

Nie niszczmy stopni zjeżdżając na tyłku – one są potrzebne wchodzącym! Tor jazy róbmy obok stopni. Tyczy się to też śladu skiturowego czy biegówkowego w innych górach.

Skupiajmy się na tym co robimy. Podczas marszu nie piszmy wiadomości, nie róbmy zdjęć, nie pijmy/jedzmy, idźmy solidnie i pewnie.

Kontrolujmy czas, naszą kondycję na śniegu (może idziemy znacznie wolniej niż latem?) i bądźmy świadomi o której robi się ciemno (oraz zimno).

Liczmy tylko na siebie. W Tatry przyjeżdża się wędrować, uprawiać hiking, trekking, wspinaczkę, narciarstwo. Nie jazdę furką. Zostawiamy konne wozy dla osób naprawdę ich potrzebujących – inwalidów, osób starszych czy chorych lub z jakiegokolwiek innego powodu nie mogących pokonać pieszo tego dystansu.

Nie wchodźmy na cienki lód. TPN, TOPR czy Aktualne Warunki na podstawie pomiarów grubości lodu zwykle wydają w końcu komunikat, że można już bezpiecznie wędrować przez stawy. Jest to wręcz wskazane zimą pod kątem lawinowym.

Jeśli zabieramy sprzęt, którego nie potrafimy użyć – nie idźmy w ogóle. Robimy też przed wycieczką przegląd stanu baterii czołówki, apteczki. Zapisujemy numery alarmowe, będąc w szoku można ich zapomnieć.

Zawsze wędrujemy z towarzystwem, a gdy absolutnie jest to niemożliwe – powiadamiamy rodzinę, przyjaciela, gaździnę z pensjonatu gdzie idziemy i o której planujemy wrócić.

Gdy nie podoba się nam z jakiegokolwiek powodu nasze towarzystwo – wracamy do domu/schroniska. Chodzi o to, by czuć się z kompanami wyprawy komfortowo. Gdy jedna osoba się boi i potrzebuje wsparcia – reszta z nią zawraca. To element kodeksu honorowego górskich wędrowców. Oczywiście często ta osoba może sama wrócić po łatwiejszej części szlaku i na to się godzi – wtedy reszta może kontynuować. Ale jeśli jest przerażona, należy z nią zawrócić i zapewnić komfort psychiczny.

Gdy podczas wycieczki cokolwiek nas niepokoi – zawróćmy. Te góry będą czekać jeszcze milion lat na nas. Tatry to nie Himalaje, da się przyjechać w kolejny weekend nawet ze Szczecina. Raz nas wpuszczają, a kiedy indziej zupełnie nie, bo są humorzaste. I to dzięki temu, że nie zawsze je możemy zdobywać, tak za nimi tęsknimy i jeszcze chętniej wracamy.

Jeśli warunki są kiepskie a my już jesteśmy na miejscu – sprawdźmy ofertę term, barów, restauracji, kin, teatru czy muzeum. Można też iść na zakupy – w Zakopanem mamy naprawdę fajne sklepy górskie! Dobrym pomysłem jest też wnikliwe zwiedzanie tatrzańskich dolin, przez które zwykle przebiegamy idąc wyżej. A mają sporo do zaoferowania.

Jest wiele miejsc, które można bezpiecznie odwiedzić w Tatrach w okresie przejściowym. Wybierajmy szlaki wytopione, lub łagodne, z których nie da się spaść. Sprawdzajmy przed wyjściem, czy schroniska na naszej trasie są otwarte.

I pamiętajmy:

Największą umiejętnością górską jest odpuszczanie.

Możesz wspierać regularnie moją pracę na Patronite!

Lub jednorazowo przez darowiznę na Zrzutka.pl!

Dziękuję!

Wham! Last Christmas on youtube.com

W ten świąteczny czas wszędzie dookoła średnio trzy razy na minutę można usłyszeć słynny przebój zespołu Wham! „Last Christmas”. Pieśń kultowa, legendarna, uwielbiana przez wszystkich, czy to z powodu miłego brzmienia, czy może ckliwego tekstu, a już na pewno przez teledysk ukazujący radosny, ale pełen romantycznych wspomnień, wyjazd bożonarodzeniowy dwóch złamanych serc w gronie nowych partnerów, przyjaciół i w pięknych okolicznościach górskiej przyrody alpejskiej. Bez względu na wiek, znajomość języków obcych, gusta muzyczne czy poglądy, każdy nuci pod nosem ten grudniowy hit. „Last krystmas aj…”, jakoś się przy tym lżej ludziom sprząta i gotuje, za to stacje radiowe i portale internetowe rywalizują wręcz kto puści go wcześniej. Aktualne Warunki zagrały Żorża w tym roku już 27 sierpnia, z myślą o złotym medalu, jednak fani od razu wylali Admince kubeł zimnej wody na głowę i oskubali piórka, bo ponoć RMF FM wyprzedził Warunki o tydzień. I tak czuję dużą poprawę, bo w 2019r. był to dopiero 8 października! Post jak zawsze spotkał się ze sporym entuzjazmem fanów strony:

Ola: Haha zrobiliście mi dzień

Magda: O nie tylko nie to …

Adam: Już się zaczęło xd

Elżbieta: Pierwsi to na pewno nie, ale za to fajniejsi

Marta: Trzeba było ostrzec – trafiona Georgem tak wcześnie

Jednak ja nie o tym. Ja o piętrach roślinności!! Moi drodzy! Każdy przedszkolak już wie, że w Polsce na samym dole jest bałtycka plaża, potem lasy (regiel dolny, regiel górny – do ok 1550m npm), wyżej kosodrzewina do 1850m npm, a nad nią hale i turnie. Alpy te granice mają nieco podwyższone, tego uczą się dopiero licealiści, ale co nie zaskakuje – tu też lasy z wysokością przestają rosnąć, tyle że dopiero na ok 2000m npm. W 1984r. gdy kręcono teledysk do Last Christmas, podział na piętra roślinności na świecie już obowiązywał. Więc jak można wsiąść do kolejki w Saas-Fee i wysiąść z niej na 3000m npm w gęstym lesie, gdzie stoi świąteczny dom???? Odkąd pracuję w Tatrach, za każdym razem gdy widziałam ten teledysk miałam zwarcie w mózgu. Postanowiłam więc przeprowadzić śledztwo!

Teledysk kręcono w Szwajcarii, w Saas-Fee (1800m npm). Kolejka Felskinn, którą towarzystwo wjeżdżało na imprezę kończy jazdę na 3000m npm. Teoria pięter roślinności jest tu nieubłagana i wszystkim racjonalistom wprowadza niepokój w świąteczny czar „Last Christmas”. Śledztwo me z początku wykazało, że mamy tu mistyfikację, zerżniętą nieco z naszego Janosika (1973r.). Tytułowy bohater serialu o zbójnikach na własny ślub z Maryną z Polany Chochołowskiej wchodził do kościoła w Dębnie Podhalańskim. I tak też myślałam, że zrobił Wham! Wsiadł do kolejki w Saas-Fee i wysiadł teleportem nie wiadomo gdzie, bo na pewno nie na górnej stacji, na co ewidentnie wskazuje roślinność. Jednak po głębszej analizie problemu odkryłam kolejne fakty – dom, w którym George Michael i jego przyjaciele spędzali święta prawie 40 lat temu faktycznie istnieje i znajduje się na dole, w miasteczku, z którego startuje wagonik.

Po kolejnych sekundach oglądania teledysku odkryłam, że to nie mistyfikacja, a zwyczajne pominięcie! Nie tylko kawałka scenariusza, a przede wszystkim kamerzysty, który został biedny na dole, nagrał tylko jak odjeżdżają. Bo nikt nie przewidział, że to przecież nie jest kot Schrödingera – nie mógł być jednocześnie przy kolejce, w kolejce i na stacji górnej. Także chcąc nie chcąc zastosowano tu ZŁOTĄ ZASADĘ GÓR: co się wydarzyło na 3000 zostało na 3000 i na pewno nie były to święta w alpejskim domu. A że komóreczek wtedy nie było, to nie wyciekły żadne amatorskie filmiki z tej wycieczki, natomiast bezlitosny budżet przewidywał tylko jeden przejazd, bo tanie to to umówmy się nie jest, i powtórka z kamerą na pokładzie nie była możliwa. Zjechali więc bez nagrania do kamerzysty, który to zaczął ponownie kręcić jak tylko zobaczył wagonik i tak oto mamy scenę zjazdu kolejki (wykorzystaną jako retrospekcja w dalszej części teledysku) i dojście po wysokogórskiej przygodzie do domku w Saas-Fee, gdzie spędzili wszyscy razem święta.

Wesołych przygotowań przedświątecznych! Maja

PS. Tak naprawdę, to w ogóle kolejką nie pojechali, próbowali dwa razy, ale zawsze ktoś panikował, że się urwie.

Jak najlepiej połączyć miłość do gór i obchody rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości? Sprzątając górskie szlaki!

Akcja „Posprzątamy 103 szczyty w 103 rocznicę” odbyła się już po raz trzeci. Wydarzenie przybiera formę zabawy – wyzwania, podczas którego w całej Polsce wychodzimy na szlaki i sprzątamy góry w jednym terminie. Tegoroczny challenge wymagał zdobycia 103 szczytów górskich. Uczestnicy w dniach 11-14 listopada, zaopatrzeni w worki na śmieci i rękawiczki, a także flagi Polski i plakaty akcji udali się w góry i posprzątali przy okazji szlaki. Śmieci albo zostawiali w umówionych miejscach, które wyraziły na to zgodę, albo zabierali do swoich domowych śmietników.

Historia wyzwania sięga 2018 roku, kiedy to organizatorka, Maja Sindalska, wpadła na niecodzienny pomysł uczczenia setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości – by równocześnie w całej Polsce wejść na 100 szczytów. Chętnych nie brakło i prawie tysiąc osób ruszyło wtedy na szlaki. W kolejnym roku pomysł autorka rozszerzyła o działanie pożyteczne dla gór i tak powstała akcja sprzątania 101 szczytów, która przyciągnęła ponad tysiąc chętnych do wolontariatu osób, a te wyzbierały z lasów ok 2,5 tony śmieci. W roku 2020 działania pokrzyżował wybuch pandemii, ale i tak udało się osiągnąć cel i to z nadwyżką – wysprzątać 102 szlaki.

Fot. Karolina Łuszcz, Dolina Kościeliska

W tegorocznym wydarzeniu udział wzięło prawie 300 osób, wysprzątały z lasów 185 worków śmieci, jeśli przeliczymy jeden średnio na 5kg, da nam to tonę odpadków, które nie powinny się nigdy na szlakach znaleźć! Akcja zakończyła się sukcesem, zdobyte i posprzątane zostały nie tylko 103 szczyty, a aż 126, co daje 121% normy. Poprzednie edycje też zawsze osiągały swój cel. Wynik tegoroczny jest bardzo podobny do roku ubiegłego.

Najliczniej turyści odwiedzili Beskid Wyspowy, bo aż 40 osób, potem kolejno 35 Tatry i 33 Beskid Śląski. Śmieci najwięcej znaleźliśmy w Beskidzie Wyspowym, 31,5 worków, następnie na Liwoczy – 17, i w Tatrach – 15,5. Statystyki zdobytych szczytów mocno podbił nam ponownie Beskid Wyspowy – aż o 18, Beskid Sądecki o 11 i Beskid Żywiecki o 10.

Akcja spotkała się jak zwykle z bardzo pozytywnym odzewem ze strony fanów strony, choć padały i ostre, bardzo słuszne zresztą, komentarze:

Mam mieszane uczucia. Z jednej strony super akcja. Brawo dla zbieraczy śmieci. Z drugiej strony, nie powinno być takich akcji, bo… nie powinno być śmieci na szlakach. To tylko pokazuje jakie brudasy chodzą po naszych pięknych górach.

 

Super akcja ? ale nie powinno czegoś takiego być jak śmieci w górach i że ktoś inny je sprząta, wystarczy śmieci rzucić w plecak i potem do śmietnika to takie proste

 

Wspaniale, że sprzątacie po innych. Szacunek. Byłoby jeszcze wspaniałej, gdyby każdy sprzątał po sobie ?

Uczestnicy są bardzo zadowoleni z udziału w wydarzeniu i wspólnej grze, już deklarują powrót za rok, niektórzy z nich są z nami od początku, a niestety niektórych zatrzymała w domu po raz pierwszy od 3 lat kwarantanna lub choroba.

Dziękujemy zrobiliście nam super dzień i fajne wyzwanie. Działamy za rok?

Dziękuję za super akcję i do zobaczenia za rok?

?❤️ ja już szykuję się na przyszłoroczną akcję. Brawo My❣ Dziękuję i gratulacje❣❣❣

Firma Tervel przygotowała podarunki dla uczestników – opaski na głowę, za co serdecznie dziękujemy, a wkrótce powstanie jak co roku pamiątkowy znaczek-przypinka na plecak. Dzieci i młodzież otrzymały zaświadczenia o udziale w wolontariacie, co w razie draki z oceną z zachowania –  poprawia ją, dlatego szczególnie zachęcamy uczniów do udziału w kolejnych akcjach.

Posprzątaliśmy:
Góry Izerskie – Wysoka Kopa – 1o/2w
Rudawy Janowickie – Krzyżna Góra, Sokolik Wielki, Pokrzywna, Bucza Góra, Dłużyna, Skalnik, Borowa – 6o/2,5w
Góry Bystrzyckie – Jagodna – 2o/1w
Góry Orlickie – Orlica – 2o/1w
Góry Kamienne – Jeleniec, Rogowiec, Turzyna – 2o/-
Góry Bardzkie – 2o/2w
Góry Wałbrzyskie – Chełmiec – 1o/1w
Góry Złote – Kowadło 2o/1w
Góry Bialskie – Rudawiec
Góry Sowie – Kalenica – 7o/5w
Masyw Ślęży – Ślęża, Radunia – 3o/4w
Góry Opawskie – Biskupia Kopa – 2o/1w
Beskid Śląski – Czantoria Wielka i Mała, Szyndzielnia, Skrzyczne, Stożek, Malinowska Skała, Klimczok, Magura, Trzy Kopce Wiślańskie – 33o/13,5w
Beskid Żywiecki – Polica, Okrąglica, Muńcoł, Wielka Rycerzowa, Babia Góra, Pilsko, Wielka Racza, Krawców Wierch, Gruba Buczyna, Wajdów Groń – 18o/9,5w
Beskid Mały – Łamana Skała, Gibasówka, Koskowa Góra, Żar, Magurka Wilkowicka, Czupel, Leskowiec, Hrobacza Łąka, Groniczki – 19o/9w
Beskid Makowski – Lubomir- 2o/1w
Beskid Wyspowy – rzeka Łososina w Dobrej, Ćwilin, Mogielica, Modyń, Łopień, Jaworz, Kostrza, Luboń Wielki, Lubogoszcz, Białowodzka Góra, Miznówka, Jasień, Kutrzyca, Krzystonów, Wierzbanowska Góra, Ciecień, Księża Góra, Szczebel – 40os/31,5w
Gorce – Lubań, Maciejowa, Magurki – 8o/6w
Tatry – Czarny Staw Gąsienicowy, Giewont, Rusinowa Polana, Sarnia Skała, Kasprowy Wierch, Dolina Kościeliska, Dolina Roztoki, Morskie Oko – 35o/15,5w
Pieniny – Trzy Korony, Durbaszka, Wysoki Wierch, Rabsztyn, Wysoka – 9o/3w
Beskid Sądecki – Jaworzyna Krynicka, Czeremcha Zachodnia, Hala Łabowska, Wierch nad Kamieniem, Koziarz, Mały, Wielki Rogacz, Radziejowa, Przehyba, Runek, Bacówka nad Wierchomlą – 30o/11w
Beskid Niski – Cergowa, Lackowa, Ostry Wierch, Grzywacka Góra nad Kątami, Łysa Góra, Kozie Żebro, Rotunda, Polańska, Magura Małastowska – 28o/9,5w
Pogórze Ciężkowickie – Liwocz – 12o/17w
Pogórze Wiśnickie – Krasna, Kobyla Góra, Skałki Chronowskie – 7o/3w
Góry Świętokrzyskie – Łysica, Szczytniak, Perzowa, Kamień – 3o/1w
Wielkopolska – Kobyla Góra, Taborek, Bałczyna, Ścieżka Edukacyjna Złota Góra, „białe góry” – okoliczny pagórkowaty las – 6o/7w
Kampinoski Park Narodowy – Ćwikowa Góra, Tygrysia Góra, Góra Ojca, Laskowa Góra, Wierzejna Góra, Sierakowska Góra, Spółkowna Góra, Łużowa Góra, Przedłuże, Góry – 9os/7w

Zobaczcie, jak wygląda nasza zimowa stolica Polski w niedzielne południe bez turystów.

Auto zaparkować można wzdłuż drogi dojeżdżającej do podnóża góry.

Wędrujemy szlakiem czerwonym, który jest odcinkiem Małego Szlaku Beskidzkiego. Trasa początkowo przebiega przez Rezerwat Przyrody Zamczysko nad Rabą – malowniczo położone w buczynie karpackiej ruiny warowni z XIIIw. Ciężko rozpoznać, co to była za budowla, ale do tego miejsca przychodzą rodziny na spacery, więc psa absolutnie nie puszczamy. Można tu zaobserwować chronione gatunki roślin, np. goryczkę trojeściową czy pierwiosnek wyniosły.

Za zamkiem rozpoczyna się typowo beskidzki charakter szlaku. Wędrujemy przez las, polany, miejscami natrafiając na wycinkę drzew lub skrzyżowanie z trasą rowerową. Należy pilnować oznaczenia, gdyż szlak wielokrotnie skręca i łatwo go zgubić, choć oznakowanie oceniam na 5+. Jest to teren lubiany przez biegaczy górskich.

Po godzinie marszu docieramy w okolicę wierzchołka. Znajdują się tam ławeczki i krzyż. Widoki na Myślenice i Jezioro Dobczyckie, bardzo przyjemne miejsce na piknik. Zejście tą samą drogą.

Podłoże szlaku jest gliniasto-kamieniste, las rzadki. Nie ma wody. Po opadach deszczu lub przy roztopach pies będzie ekstremalnie ubłocony, więc dobrze się zaopatrzyć w nieprzemakalną matę na siedzenie auta i ręcznik.

Dla średniej wielkości, aktywnego psa jest to spacer idealny, a i właściciel zrobi sobie przyzwoity trening. Całość zajmuje ok 3,5h, już z dojazdem. Zdjęcia z 2.02.2019r.